Samen strijden tegen armoede en sociale uitsluiting

Verslag gesprek 29/11/2023                                        

Aanwezig: Vicky, Angelina, Dave (OCMW), Tim, Michel (Algemeen directeur gemeente Balen), Nancy (schepen), Eddy, Juliana, Astrid, Kristel, Suzie, Lien (OCMW), Johan (burgemeester), Myriam, Ann (OCMW), Patricia, Erik (schepen), Bart, Agnes, Betty, Jolein, Werner (schepen), Helga, Mien (schepen), Danny, Lucien, Mieke, Bert (schepen), Els, Tim

Welkomstwoord door Els

Armoede wordt vergelijken met Ladon, een honderdkoppige draak omdat het te maken heeft met een veelvoud van levensdomeinen en problemen: wonen, gezondheid, onderwijs, inkomen, werk, voedselvoorziening, gezinsleven, …

Het is heel bijzonder en belangrijk dat we vandaag met al deze bevoegdheden aan de tafel kunnen zitten. Bedankt om hier te zijn. Ook dankjewel aan de Lichtpunters die hun stem willen laten horen, getuigen en de groep mensen in armoede vertegenwoordigen die niet durven praten. Want armoede heeft heel wat gevolgen voor zelfvertrouwen, schaamte,…,  en dergelijke.

  1. Wonen (Bert Kenis)

Toelichting Bert

  • Recente fusie Molse, De Ark en SVK tot Woonboog
    • Nadeel dat het minder nabij is met een hoofdkantoor in Turnhout
    • Gemeente Balen eiste een satellietkantoor in Balen en dit is bekomen (Mol, Balen, Dessel en Retie)
  • Hoe ver staat het met de vernieuwing?
    • Fusioneren is niet makkelijk, maar het verloopt vrij vlot.
    • Erik Schoofs is algemeen directeur.
  • Gemeentelijk overleg
    • Men probeert rekening te houden met wensen en vragen in de mate van het mogelijke
  • Hoe lang zijn de wachtlijsten?
    • Rond de 3 jaar, afhankelijk van jouw prioriteiten. Bv een vraag naar woning in centrum duurt langer dan vraag naar woning in Malou
    • Meeste vraag naar woning met 1 slaapkamer en woning met 3 slaapkamer
    • 1 slaapkamer: wachttijd van 5 jaar
    • 2 slp: 1,5 a 2 jaar wachttijd
    • Meer slaapkamers: 4-6 jaar wachttijd
  • Hoe groot zijn de woningen?
    • Afhankelijk van normen
    • Minister heeft beslist om extra te laten betalen door gezinnen die te groot wonen.
    • Een aantal woningen heeft kleine kamers. Eén situatie met 3 tieners in een kleine woning is niet vanzelfsprekend. Andere voorbeelden: kamers waar je amper een bed in kan zetten, in Rijsberg woningen zonder rechte muren, …
    • Normen van hoe groot woningen moeten zijn, zijn niet vrij te kiezen door de maatschappij. Hoe groter de woningen, hoe duurder en niet meer betaalbaar.
  • Signaal dat heel wat woningen een tijdje leeg blijven staan bij wissel van huurders.
    • Ten opzichte van de Ark, ligt de wisseltijd bij de Molse redelijk laag.
  • Is er mogelijkheid om in gesprek te gaan voor mensen in armoede?
    • Een structurele adviesraad of zo is er niet.
    • Af en toe doet men inwonersvergaderingen
    • Voorbeeld van medewerker van Molse die aan huis komt bij een huurder
  • Sociaal wonen wordt enerzijds erg gewaardeerd dat het bestaat, anderzijds zijn er ook wel heel wat frustraties en zorgen rond.
  • Werkwijze als er iets stuk is?
    • Hier worden prioriteiten in gesteld
  • Berekening huurprijs
    • Vraag: hoe lang duurt het eer de huurprijs herberekend wordt? Dat weten we niet precies hoe dat zit.
  • Inspraak:
    • Ma en do zitdagen voor afspraak in Mol
    • In de toekomst wil meer tevredenheidsbevragingen doen ism groep van huurders

WAT NEMEN WE MEE

  • Lange wachttijden
  • Wonen is een thema dat nooit af is, want heel belangrijk en complex.
  • We moeten niet alleen naar sociale woningen kijken, ook naar leegstaande woningen. Zo is er de verhuurpromotor die actief is om eigenaars te ondersteunen en motiveren om hun woning op de huurmarkt te brengen. Misschien interessant om eens kennis te maken met de verhuurpromotor.

MOBILITEIT (Werner Hens)

  • Ook een thema dat nooit af is, belangrijk voor veel mensen.
  • Vragen rond busvervoer
    • Folder over Hoppin, daar staan de vaste lijnen in die elk uur rijden. Te verkrijgen op het gemeentehuis.
    • Ipv basisbereikbaarheid gaat het busvervoer vraagafhankelijk ingericht worden, een beetje zoals de belbus vroeger. Gelukkig is in Balen de belbus blijven bestaan, dit was lang niet overal het geval.
    • Belbus wordt in de toekomst Flexbus.
    • Balen krijgt een nieuwe buslijn van Lommel over Balen-Wezel, Gerheide, Soef en zo naar Mol.
    • 170 blijft maar krijgt een andere nummer
    • De 17a rijdt enkel op piekmomenten en wordt gehalveerd
    • Flexvervoer
      • Er blijven 75 bushaltes in Balen, wel niet meer in een straal van 500 meter. Hier zijn we tevreden over.
      • Als je niet de vaste lijnen gebruikt, moet je je rit reserveren.
      • Signaal dat de website van de belbus niet werkt.
      • Vanaf 6/12 is er een 0800- nummer
      • Als je te ver van de vaste lijnen woont, kan je een flexrit reserveren. Dit kan een taxi zijn als er maar 1 aanvraag is.
    • Balen is een speciaal geval voor de lijn: een deel hoort bij Limburg en een deel bij Antwerpen. Vanaf januari zou er nog maar 1 0800-nummer zijn
    • Verhaal is nog niet helemaal klaar, het bus-gedeelte al wel maar de hoppin-punten moeten nog uitgebouwd worden. In Balen komt er een Hoppin-punt aan het station en 1 aan de casino in Wezel. Aan de hoppin-punten gaan deelpunten komen voor fietsen.
    • Het is nog afwachten of het in de praktijk allemaal zo goed zal lopen als in theorie, vooral in een landelijke context is dat niet zo vanzelfsprekend, …
    • Prijs van de flexbus: kost evenveel als de lijnbus. Je betaalt altijd hetzelfde.
    • Deelauto’s: folder van Cambio wordt verdeeld, ook verkrijgbaar op gemeentehuis
      • Het heeft een kostprijs die afhangt van hoeveel je de auto gebruikt.
        • 35 euro eenmalige activeringskort
        • Abonnementskost
        • Verbruikskost
      • Op de website kan je simuleren wat de prijs kan zijn.
      • Er gaan er bij komen. Een auto in Olmen zou wel handig zijn.
    • Is het alleen te gebruiken via internet? Werner denkt van wel. Volgens Eddy kan je ook aan de balie van de Kruierie een deelauto reserveren.

WAT NEMEN WE MEE:

  • We volgen mee op hoe het verder verloopt. Het lijkt een goed initiatief voor onze mensen.

THEMA 3 – UiTPAS (Mien Vanden Broek)

  • Voordelen:
    • Buiten de gemeente te gebruiken
    • Geen beperking aan bedrag
    • Punten sparen kan
    • Iedereen krijgt 80% korting
  • Seniorenweek
    • Toch tussen 10 en 20% mensen die met korting deelnamen, deze mensen namen anders misschien niet deel.
  • Blijft de 80% korting bestaan?
    • Wat het volgend bestuur daarmee doet, is af te wachten.
  • Meerdaagse uitstappen middelbare scholen mogen ook met UiTPAS betaald worden.
    • In Balen is dit ook beslist, maar scholen weten dit niet.
    • Het OCMW zal NAGAAN of dit gecommuniceerd wordt…
  • Ook iets voor lagere scholen?
    • Nog uit te werken
    • De scholen hebben meestal wel een systeem om ervoor te zorgen dat iedereen meekan
  • Hoe zit het met de kermis?
    • Moeten we nog verder uitwerken. We hebben nog geen overeenkomst.
  • Hoe zit het met de Apollon?
    • Mogelijk om 10 keer per jaar te gaan eten met 50 % korting als je de UiTPAS toont als identificator.
    • Vroeger was het beter, veel goedkoper, werd soms zowel het systeem van korting als de vrijetijdscheques gebruikt. Was niet de bedoeling.
  • Eten kan niet met de UiTPAS
    • Duidelijk gemerkt bij de inschrijvingen bij het ontbijt van de seniorenraad dat een aantal mensen niet kwam die vroeger konden betalen met vrijetijdscheques en nu volle pot moesten betalen.

THEMA 4 – toegankelijkheid OCMW (Erik Borgmans)

  • Goede ervaringen met het OCMW: belangrijk om door te vertellen zodat ook andere mensen de stap durven zetten.
  • Eerste stap zetten naar het OCMW is moeilijk, we roepen op om mensen aan te sporen om de stap te zetten en ze daarin te begeleiden.
  • Als er toch iets mis gaat, vragen we om het te melden aan het OCMW zodat we kunnen kijken wat er beter kon.
  • Je hoeft je niet te schamen om naar het OCMW te gaan.
  • Ocmw is geen shop, er wordt op maat gewerkt samen met de mensen om stappen vooruit te zetten. Het is moeilijk om op te lijsten wat het OCMW voor je kan doen, want dit is heel persoonlijk en elke situatie is anders. Je kan altijd langskomen met de vraag: ik wil eens laten nakijken of het OCMW voor mij iets kan doen, of ik ergens recht op heb, …
  • Projecten die in Balen gestart zijn, worden ook ruimer uitgerold zoals bijvoorbeeld REMI.
  • Rechten die je hebt, moet je krijgen, je moet er niet naar vragen. Een eerste stap en voorbeeld hierin is het automatisch toekennen van sociaal tarief kinderopvang.
  • Voedselbank is moeilijk te bereiken voor sommige mensen vanuit Balen
    • Deze vraag wordt zeker gehoord en meegenomen.
    • Voedselhulp is een tijdelijke oplossing, er moet steeds geprobeerd worden om mensen structureel te helpen.

THEMA 5 – scholen (Mien Vanden Broek)

  • Voor- en naschoolse opvang: dit gaat in de toekomst automatisch toegekend worden voor mensen met een VT, is wel een vooruitgang. Er is ook al meer over gecommuniceerd waardoor er nu al meer mensen de korting krijgen.
  • Lege brooddozen: vanuit de scholen, krijgen we hier geen signalen rond. Als het wel gebeurt, lossen scholen dit op hun eigen manier op.
  • Vooral de extra’s tellen
    1. Voor hulp bij aankoop/huur laptop kan een vraag gesteld worden op de sociale dienst.
    2. Er is ook een uitleendienst voor laptops
  • Als je mondig bent, kan er veel.
    1. Blijven vragen aan scholen om alert te zijn voor signalen van kansarmoede en om er mensen op durven aan te spreken: Ik merk dat het moeilijk gaat, kunnen we ergens mee helpen, …
    2. Scholen doen veel, maar je moet het durven durven toegeven dat er problemen zijn.

THEMA 6- armoedetoets (Johan Leysen)

Het schepencollege vergadert elke week met 2 agenda’s: een voor het schepencollege met de gemeentelijke materies rond wegen, infrastructuur, …. en een voor welzijn. Punten voor welzijn kunnen hier geagendeerd worden door medewerkers van de sociale dienst. De sociale diensten binnen het OCMW zijn goed uitgerust en veel andere gemeenten kijken met bewondering naar het OCMW van Balen. Langs deze weg kunnen heel wat vragen en dossiers behandeld worden.

Een apart orgaan zoals de armoedetoets lijkt niet direct aangewezen. De sociale dienst lijkt hier het orgaan om vragen te stellen om op de agenda te plaatsen en verder uit te werken.

Er is ook de stuurgroep armoedebeleid die ook voor een stuk de rol van een armoedetoets kan vervullen.

Wat nemen we mee:

  • Naar scholen gaan om door te geven wat het is om in armoede te leven, pesterijen die het gevolg zijn
  • De brugfiguur onderwijs: er wordt gevoeld dat het bestuur daar achter staan.
  • Pluim voor het OCMW is leuk, ook Het Lichtpunt is een heel waardevolle vereniging met een werking waar veel mensen veel aan hebben.
  • Pluim voor het bestuur dat we als OCMW de ruimte krijgen om ons ding te doen. Een initiatief zoals dit is zeker niet vanzelfsprekend om te doen. Oproep om dit te blijven doen.
  • Mensen die nog niet bij Het Lichtpunt geraken, ook niet vergeten.
  • Beetje op honger blijven zitten, niet heel veel gehoord wat er mee gaat gebeuren en wat concrete stappen zijn. Het mag niet vrijblijvend zijn.
  • Belangrijk om in gesprek te blijven gaan